Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Uluslararası Kültürel Araştırmalar Dergisi Yayın Politikası (Yayın Etik İlkeleri)

Uluslararası Kültürel Araştırmalar Dergisi açık erişim yayıncılığını benimseyen, hakemli ve bilimsel bir dergidir. Yayınlarda evrensel akademik standartlar temel alınmakta; Yazarlar, editörler, hakemler, yayıncı ve okuyucular dahil olmak üzere sürece katılmak üzere tüm üyelerin etik ilkelere uyması. Yayın etiğinde en üst düzey standartlar benimseyen dergimiz, Board on Publication Ethics (COPE), Directory of Open Access Journals (DOAJ), Open Access Scholarly Publishers Association (OASPA) ve World Association of Medical Editors (WAME) gibi uluslararası yayıncılıkla ilgili etik kuralları alır.

Dergimizde yayımlanan tüm makaleler, Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası (CC BY 4.0) lisansı kapsamında erişime açılmaktadır. Bu lisans, kullanıcıların piyasaya sürülen kaynak çalışmalarını göstermesiyle veri paylaşımına, çoğaltılmasına, adaptasyonuna ve yeniden kullanılmasına izin verir. Ancak bu çalışmalarda yazar(lar)ın adı, makalenin başlığı, dergi bilgisi ve lisans bağlantısı açıkça belirtilmelidir.

Makale değerlendirme süreci, para cezası olarak çarpıtılması, değiştirilmesi ya da sahte bilgilerin ortaya çıkması gibi etik dışı uygulamaların tespit edilmesi, bu durum yazarının bağlı olduğu kurumun resmi olarak değerlendirilmesi raporlanır ve makale değerlendirme süreci sonlandırılır. Ayrıca editör veya hakemlerin gerekli gördüğü takdirde, çalışmayla ilgili analiz çıktıları ya da ham veriler yazar(lar)dan talep edilebilir.

Araştırma Etiği

Uluslararası Kültürel Araştırmalar Dergisi, yayın etiğinde en yüksek standartları benimsemekte ve tüm akademik önerilerin bu etik ilkelere bağlı kalma koşulu koşmaktadır. Dergimizin temel amacı, araştırmalarında dürüstlük, şeffaflık ve kurumsal bütünlüğün sağlanması. Bu imkan, yazarlar, editörler, hakemler ve diğer tarafların, çalışmalarını hazırlarken ve yayımlarken etik kurallara tam uyum göstermelerini sağlar. Makalelerin etik kurallarından yazarların doğrudan sorumludur.

Araştırmanın tasarımı, değerlendirilmesi ve ürünlerinde standartlarda dürüstlük, titizlik ve şeffaflık temeller olarak prensip olarak benimsenmelidir. Bu süreçte katılan ekip üyeleri ve bunların özellikleri, kullanılan oranlar ile olası sonuçlar hakkında özetlenmeli ve anlaşılır biçimde bilgilendirilmelidir. Aynı zamanda, parçaların katılmasının sağlanmasının sağlanması ve karşılaşılabilecek riskler açık bir şekilde ifade edilmelidir.

Toplanan verilerin gizliliğinin korunması ve parçalarının mahremiyetine saygı gösterisi, bilgilerin bir parçası. Bu bağlamda, araştırma haklarının özerkliği ve onuru gözetilerek, tamamen özgür iradelerle gönüllü olarak çalışma dahil edilmeleri sağlanmalı, herhangi bir zorlama veya baskıdan kaçınılmalıdır. Ayrıca, bozulmaların zarar görmemesi için gerekli tüm bileşenlerin muhafaza edilmesi ve olası risklerin en aza indirilmesi gerekir. Ancak birlikte, öğrencinin bağımsızlığı korunmalı ve olası çıkar çatışmaları şeffaf bir şekilde açıklanmalıdır.

Özellikle insan deneklerin birimlerinin ayrı ayrı, yedeklerinin yazılı ve bilgilendirilmiş onamlarının saklanması zorunludur. Çocuklar, yasal vasileri bulunan bireyler ve akıl sağlığı açısından korunmaya ihtiyaç duyabilecekleri için onam, yasal ülkelerden temin edilmelidir. Herhangi bir kurum veya kuruluş desteği veya sistematik olarak yürütülüyorsa, ilgili kurumlardan önceden gerekli etik izinlerin alınması ve bu izinlerin belgelenmesi önemlidir. İnsan varlığının tümünü içeren “Yöntem” bölümünde, bilgilendirilmiş onamın alındığı ve etik kurul onayının sağlandığına dair açık ve kesin ifadeler yer almalıdır.

Yazarın Sorumluluğu 

Uluslararası Kültürel Araştırmalar Dergisi'ne gönderilen makalesinin standart, özgünlük ve etik kurallara uygun, bölümsel olarak yazar(lar)ın sorumluluğundadır. Gönderilen ürünler daha önce herhangi bir şekilde yayımlanmamış, başka bir yayın organına eş zamanlı olarak sunulmamış ve farklı bir dilde değerlendirme bölümlerinde kesilmemiş olması. Yazar, çalışmasının bu özelliklerini taşıdığını yazılı biçimde tutarlılık gösterir.

Makale içeriğinde yer alan her türlü görsel, tablo, grafik, metin alıntısı veya üçüncü kişilere ait materyaller için gerekli izinlerin alınması yazarın sorumluluğundadır. Telif hakkı içeren malzeme miktarı, uygun kaynak gösterimi yapılmalı ve kullanıma izinli açık şekilde belirtilmelidir. Ayrıca, faydalanılan tüm kaynaklara ilişkin kurallar atıf kurallarına uygun biçimde belirtilmeli, ayrıntılar fikrî katkıları özgünlükten ayrıntılar tanınmaz.

Yazar olarak belirtilen onun bireysel bilgileri ve akademik düzeyde doğrudan katkı sunmuş olması gerekir. Bu katkılar; araştırma fikrinin geliştirilmesi, algoritmanın verileri, veri üretimi, analizler veya yorumların kapsamı ya da metnin ayrıntılarına ve akademik içeriğe yapılan özgün incelemeler yer almaktadır. Sadece finansman sağlamak, idari destek sunmak veya teknik yardımda bulunmak, yazar olarak tanımlanmak için yeterli kabul edilmemektir.

Yazar sıralaması, tüm yazarların ortak kararıyla belirlenmeli ve bu sıralama, gönderim sürecinde imzalanmalı Telif Hakkı Devir Formu ile beyanname verilmelidir. Yazar olarak gösterilmeyen ancak önemli destek sağlayan kişilerin “Teşekkür” ya da “Katkı Beyanı” bölümünde açıkça anılması gerekir. Yazarlardan, finansal destek ilişkileri, potansiyel çıkar çatışmaları veya akademik rekabet doğurabilecek durumları açık ve şeffaf biçimde beyanda bulunur. Bilimsel değerlendirme sürecinin ömrü ve yayın etiğinin sürdürülebilirliği açısından bu tür beyanlar zorunludur.

Yayımlanmış bir yazar yazar tarafından sonradan fark edilen ciddi bir hata, teknik eksiklikler ya da yanlış bilgi tespit edilirse, yazarın bu durumun gecikmesinden editörle paylaşması ve gerekli düzeltme, açıklama ya da geri çekme sırasında aktif iş birliği toplantısında. Bilimsel sorumluluk, yalnızca yayımlama anına kadar değil, sonrasında da devam eder.

Editör ve Hakem Sorumlulukları

Uluslararası Kültürel Araştırmalar Dergisi'ne gönderilen tüm makaleler, çift kör hakemlik ilkesine uygun olarak doldurma. Bu süreçte, ne yazarların hakemlerin süreçleri ne de hakemlerin yazarların bölümleri bilmektedir. Değerlendirme sürecinin nesnellik, Gizlilik ve etik paylaşımlık temellerine dayanmaktadır.

Yayın etiği olması, yazarların, makalelerini mevcut akademik çevreleriyle ( danışmanları, araştırma grubu Üyeleri, ortak yazarları veya aynı bölümdeki yakın meslektaşları) doğrudan hakemlerin değerlendireceği editoryal ortamlara sunmaması. Bu bağlamda, editör kurulu, gönderilen çalışmaların çıkar çatışmasına yol açabilecek potansiyel adaylardan bağımsız bir şekilde yönlendirmeye özen gösterir.

Makaleyi daha önce görmüş veya yazar(lar) iletildiği bilinen bireylerden alınan görüşler yalnızca editöryal takdirler dikkate alınır. Bu kişinin, değerlendirme süreci resmi olarak hakem olarak yer almamış olsalar dahi, katkıları olduysa, bu durum “Teşekkür” veya “Katkı Beyanı” bölümünde şeffaf biçimde belirtilmelidir.

Yazarların, çift kör hakemlik ilkesine tam uyum sağlayacak biçimde metinlerini hazırlamaları gerekmektedir. Bu doğrultuda, kapak sayfası, yazar bilgileri, teşekkür notları, fon destek açıklamaları, etik kurul ayrılıkları gibi tanıtım unsurları ayrı bir dosya olarak yüklenmelidir. Özellikle yazarın kendisine ait yapılan atıflarda, kimlik ifşa edici ifadelerden kaçınılmalı ve referanslar üçüncü kişilere diliyle yazılmalıdır. Ayrıca kişisel ödüller, saha çalışma izinleri ve kurum adları gibi doğrudan tanımlayıcı içerikler metinden çıkarılmalıdır.

Yazarlar, hakemlerin editörleri için çok değerli bir rehberdir; Ancak nihai kararın editoryal sorumluluk çerçevesinin verilmesini bilmelidir. Bu nedenle, değerlendirme süreci boyunca yapılan tüm yazışmalar ve süreçler yalnızca editörler aracılığıyla yürütülmelidir.

Editör, derginin bilimsel ve etik izinlerden, yayımlanan içeriklerin bütünlüğünden ve gerekmemesi halinde düzeltmeden, geri çekmeden veya açıklamayı yayımlamaktan sorumludur. Hakem atamaları konusunda tam yetkiye sahiptir ve yayına kabul veya geri kararlarının kesinleşmesine devam eder. Ayrıca editörler yazarlar, hakemler ve diğer editörler arasında herkesin çıkar çatışmalarına özen gösterdiğini gösterir.

Hakemler, değerlendirme sürecinin yürütülmesi içeriğine ilişkin nesnel, kayıtlı ve bilgilerin geri bildirimini sunmakla yükümlüdür. Değerlendirme sırasında herhangi bir çıkar çatışması tespit edildiğinde bunu tavsiye eden editöre bildirmeliler. Hakemler, yazarlara ait gizli çalışmalara ilişkin bilgi olarak ele almalı, bu içerikleri üçüncü kişilerle paylaşmamalı ve yalnızca editoryal süreç amacıyla kullanılmalıdır.

Kendi işlerini yeterince yetkin hissetmeyen veya belirtilen süre boyunca değerlendirme yapamayacak durumda olan hakem, süre boyunca katılabileceklerini editöre zamanında bildirmelidir. Editör, gönderilen makalelerin yazarların fikri mülkiyeti olduğunu ve hakemlik ayrıcalıklı bir iletişimin hakem olduğunu açıkça belirtir. Gerekli görülen, Hakemler arasında kayıtlı görüş alışverişini sağlamak amacıyla, bir hakemin değerlendirmesi diğer hakemlerle editör çerçevesiyle paylaşılabilir. Bununla birlikte, hakemlerin kimliklerinin mahremiyeti her koşulda korunmalıdır.

İntihal

Uluslararası Kültürel Araştırmalar Dergisi'ne gönderilen tüm makaleler, ön değerlendirme aşamasında iThenticate ve/veya Turnitin gibi uluslararası kabul görmüş intihal tespit yazılımları ile kolaylık temizlemeden çalıştırılır. Bu sürecin intihal veya kendi kendine intihal tespit edilmesi durumunda, yazar(lar) durum hakkında bilgi verilir ve gerekli açıklamalar talep edilir.

Editörler, intihal kontrolü yalnızca ilk gönderim aşamasında değil; Gerektiğinde hakem değerlendirmesi sırasında ya da kabul edildikten sonra üretim aşamalarını da tekrarlama yetkisine sahiptir. Bu, yayın sürecinin her aşamada kurallara uygunluğunu korumasını sağlamak amacıyla sürdürülmektedir.

Makalelerdeki benzerlik oranı, ürünlerin türüne ve içeriğine bağlı olarak değişebilmekle birlikte, genel kural olarak %15 ila %20'nin altında olması seçenekleri. Bu sınırlar üzerinde benzer özelliklere sahip metinler, ciddi açıklamalar gerektirebilir ve değerlendirme dışı bırakılabilir. Yüksek benzerlik parçaları, sadece ön değerlendirme aşamasında değil, makale kabul edildikten sonra bile yayından geri bildirimleri alınabilir.

Yazarların, ürettikleri kişilerin özgünlük taşımasını sağlamaları ve intihalden uzak durmaları yasal etik politika zorunluluğudur. Dergimiz, yayın politikası çerçevesi, akademik dürüstlüğü zedeleyecek her türlü davranışa karşı sıfır tolerans birimini benimsemektedir.

UKAD Yapay Zeka Politikası

UKAD olarak yapay zekâ teknolojilerinin gelişimlerini takip etmekte ve güncel kullanım koşulları çerçevesinde düzenlemektedir. Dergimizin bu
konudaki politikası güncel gelişmeler doğrultusunda yenilenecektir. Editörler, hakemler ve yazarların üretken yapay zekâ
ve yapay zekâ destekli teknoloji kullanımları editörler, hakemler ve yazarlar için aşağıdaki gibi farklılaşmaktadır. 

Editörler: Makalenin bölümlerini veya tamamını yapay zeka aracına yüklememelidir. Makale düzenlemeleri ve dil kullanımı için yapay zeka kanalları kullanılmamalıdır. Yalnızca benzerlik oranlarını taramak için iThenticate ve Turnitin gibi programlardan yararlanılmaktadır. 

Hakemler: Makalenin bölümlerini veya tamamını hakemlik değerlendirmesi ve dil kontrolü için yapay zeka aracına yüklememelidir. Herhangi bir değerlendirme aşamasında üretken yapay zekâ modellerinin hakemlik süreçlerindeki kullanımlarından doğabilecek yasal ve etik sorumluluk hakemlere aittir.

Yazarlar: Yazarlar makale yazım sürecinde, metin yazımında üretken yapay zekâ ve yapay zekâ destekli teknolojiler kullanmamalıdır. Yapay zekâ ve yapay zekâ destekli teknolojileri sadece eserin dilini düzeltmek için kullanabilirler. Bu uygulamaların çıktıları ve içeriğinden yasal ve etik olarak yazarlar sorumludur. Yapay zeka teknolojileri ile ortak yazar olarak yazılmamalı, atıfta bulunulmamalıdır. Anket, görüşme gibi tekniklerin yanı sıra görüntü, şekil, grafik, sanat eseri üretimi gibi durumlarda yapay zeka teknolojileri aracılığıyla uygulanmamalıdır. Üretken yapay zekânın çalışmanın bir parçası olarak kullanıldığı zorunlu haller, etik kurul raporunda mutlaka belirtilmelidir. Üretken yapay zekânın kullanıldığı tüm içerikler yazar tarafından gözden geçirilmeli, hatalar kontrol edilmeli, din, dil ırk vb. konularda ayrımcılık yapılmadığından, intihal kapsamında olmadığından ve uygun şekilde atıf verildiğinden emin olunmalıdır. Bu içeriklerin yasal ve etik açıdan tüm sorumluluğu yazara/yazarlara aittir.