Ethical Principles and Publication Policy

Uluslararası Kültür Çalışmaları Dergisi Yayın Politikası (Yayın Etiği İlkeleri)

Uluslararası Kültür Çalışmaları Dergisi, açık erişimli yayıncılığı benimseyen, hakemli bir bilimsel dergidir. Yayın faaliyetleri evrensel akademik standartlara dayanmaktadır; yazarlar, editörler, hakemler, yayıncılar ve okuyucular da dahil olmak üzere süreçte yer alan tüm paydaşların etik ilkelere uyması beklenmektedir. Yayın etiğinde en yüksek standartları benimseyen dergimiz, Yayın Etiği Komitesi (COPE), Açık Erişimli Dergiler Dizini (DOAJ), Açık Erişimli Akademik Yayıncılar Birliği (OASPA) ve Dünya Tıp Editörleri Birliği (WAME) gibi uluslararası kuruluşların etik ilkelerine dayanmaktadır.

Dergimizde yayınlanan tüm makaleler Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) lisansı altında kullanıma sunulmaktadır. Bu lisans, kullanıcıların yayınlanmış eserleri kaynak göstermeleri koşuluyla özgürce paylaşmalarına, çoğaltmalarına, uyarlamalarına ve yeniden kullanmalarına olanak tanır. Ancak, bu süreçlerde yazar(lar)ın adı, makale başlığı, dergi bilgileri ve lisans bağlantısı açıkça belirtilmelidir.

Makale değerlendirme sürecinde, verilerin kasıtlı olarak çarpıtılması, değiştirilmesi veya uydurulması gibi etik dışı uygulamalar tespit edilirse, bu durum resmi kanallar aracılığıyla yazarın bağlı olduğu kuruma bildirilir ve makale değerlendirme süreci derhal sonlandırılır. Ayrıca, editör veya hakemler tarafından gerekli görülmesi halinde, çalışma ile ilgili analiz çıktıları veya ham veriler yazar(lar)dan talep edilebilir.

Araştırma Etiği

Uluslararası Kültür Çalışmaları Dergisi, yayın etiğinin en yüksek standartlarına uymakta ve tüm akademik paydaşların bu etik ilkelere uymasını şart koşmaktadır. Dergimizin temel amacı, araştırma sürecinde bütünlük, şeffaflık ve bilimsel bütünlüğü sağlamaktır. Bu bağlamda, yazarların, editörlerin, hakemlerin ve diğer paydaşların çalışmalarını hazırlarken ve yayınlarken etik kurallara tam olarak uymaları beklenmektedir. Yazarlar, makalelerinin etik uygunluğundan doğrudan sorumludur.

Araştırmanın tasarımında, değerlendirilmesinde ve yürütülmesinde bilimsel dürüstlük, özen ve şeffaflık temel ilkeler olarak benimsenmelidir. Bu süreçte, araştırmaya dahil olan ekip üyeleri ve katılımcılar, çalışmanın amaçları, kullanılan yöntemler ve olası sonuçlar hakkında kapsamlı ve anlaşılır bir şekilde bilgilendirilmelidir. Aynı zamanda, katılımcıların araştırmaya katılma yükümlülükleri ve karşılaşabilecekleri riskler açıkça belirtilmelidir.

Toplanan verilerin gizliliğinin korunması ve katılımcıların mahremiyetine saygı gösterilmesi, araştırmanın ayrılmaz parçalarıdır. Bu bağlamda, araştırma katılımcılarının özerkliği ve onuruna saygı gösterilmeli ve katılımcıların herhangi bir zorlama veya baskı olmaksızın, kendi özgür iradeleriyle gönüllü olarak çalışmaya katılmalarına izin verilmelidir. Ayrıca, katılımcılara zarar gelmesini önlemek için gerekli tüm önlemler özenle alınmalı ve potansiyel riskler en aza indirilmelidir. Bu çerçevede, araştırmanın bağımsızlığı korunmalı ve olası çıkar çatışmaları şeffaf bir şekilde açıklanmalıdır.

İnsan deneklerin yer aldığı deneysel çalışmalarda, katılımcıların yazılı ve bilgilendirilmiş onayının alınması zorunludur. Çocuklar, yasal vasisi olan bireyler ve ruh sağlığı sorunları nedeniyle korunmaya ihtiyaç duyan katılımcılar için, onay yasal temsilcilerinden alınmalıdır. Araştırma herhangi bir kurum veya kuruluşun desteğiyle veya tesislerinde yürütülüyorsa, ilgili kurumlardan gerekli etik onaylar önceden alınmalı ve belgelenmelidir. İnsan katılımcıların yer aldığı tüm çalışmalarda, "Yöntemler" bölümünde bilgilendirilmiş onayın alındığı ve etik kurul onayının güvence altına alındığına dair açık ve kesin ifadeler yer almalıdır.

Yazarın Sorumluluğu

Uluslararası Kültür Çalışmaları Dergisi'ne gönderilen her makalenin bilimsel geçerliliği, özgünlüğü ve etik uyumluluğu öncelikle yazar(lar)ın sorumluluğundadır. Gönderilen çalışmaların daha önce yayınlanmamış olması, aynı anda başka bir yayına gönderilmemiş olması ve başka bir dilde değerlendirme aşamasında olmaması beklenmektedir. Yazar, çalışmanın bu kriterleri karşıladığını yazılı olarak teyit etmelidir.

Makalede yer alan görseller, tablolar, grafikler, metin alıntıları veya üçüncü şahıslara ait materyaller için gerekli izinleri almak yazarın sorumluluğundadır. Telif hakkıyla korunan materyaller kullanıldığında, uygun atıflar yapılmalı ve yetkili kullanım açıkça belirtilmelidir. Ayrıca, kullanılan tüm kaynaklar bilimsel atıf kurallarına uygun olarak belirtilmeli ve başkalarının entelektüel katkıları özgünlükten ödün vermeden kabul edilmelidir.

Yazar olarak listelenen her bireyin, çalışmaya doğrudan entelektüel ve akademik katkıda bulunmuş olması gerekir. Bu katkılar arasında araştırma fikrinin geliştirilmesi, metodolojinin oluşturulması, veri üretimi, analiz veya yorumlama süreçlerine katılım veya metnin yazım ve akademik içeriğine özgün müdahalelerde bulunma yer alır. Sadece fon sağlama, idari destek veya teknik yardımda bulunmak, yazar olarak kabul edilmek için yeterli değildir.

Yazarlık sırası, tüm yazarlar arasında karşılıklı anlaşma ile belirlenmeli ve başvuru sürecinde imzalanan Telif Hakkı Devir Formunda belirtilmelidir. Yazar olarak listelenmeyen ancak araştırmaya önemli destek sağlayan kişiler, “Teşekkürler” veya “Katkılar” bölümünde açıkça belirtilmelidir. Yazarların, çalışmalarında herhangi bir mali destek ilişkisini, potansiyel çıkar çatışmasını veya akademik rekabete yol açabilecek durumları açık ve şeffaf bir şekilde beyan etmeleri beklenmektedir. Bu beyanlar, bilimsel değerlendirme sürecinin güvenliği ve yayın etiğinin sürdürülebilirliği için zorunludur.

Yayınlanmış bir makalede yazar tarafından sonradan ciddi bir hata, metodolojik eksiklik veya yanlış bilgi tespit edilirse, yazarın bu bilgiyi derhal editörle paylaşması ve gerekli düzeltme, açıklama veya geri çekme sürecinde aktif olarak işbirliği yapması beklenir. Bilimsel sorumluluk yalnızca yayın anına kadar değil, sonrasında da devam eder.

Editör ve Hakem Sorumlulukları

Uluslararası Kültür Çalışmaları Dergisi'ne gönderilen tüm makaleler, çift kör hakemlik ilkesine göre değerlendirilir. Bu çerçevede, ne yazarlar hakemlerin kimliklerini bilir ne de hakemler yazarların kimliklerini bilir. Nesnellik, gizlilik ve etik tarafsızlık, değerlendirme sürecinin temelini oluşturur.

Yayın etiğine uygun olarak, yazarların makalelerini, mevcut akademik çevreleriyle doğrudan ilişkili hakemler (örneğin, danışmanlar, araştırma grubu üyeleri, ortak yazarlar veya aynı bölümdeki yakın meslektaşlar) tarafından değerlendirilecekleri yayın ortamlarına göndermemeleri beklenmektedir. Bu bağlamda, yayın kurulu, gönderilen çalışmaları çıkar çatışmasına yol açabilecek potansiyel ilişkilerden bağımsız olarak yönlendirmeye özen gösterir.

Makaleyi daha önce görmüş veya yazar(lar)la ilişkili olduğu bilinen kişilerin görüşleri yalnızca editörün takdirine bağlı olarak dikkate alınır. Bu kişiler, resmi hakem olarak görev yapmamış olsalar bile, değerlendirme sürecine katkıda bulunmuşlarsa, bu durum "Teşekkürler" veya "Katkı Beyanı" bölümünde açıkça belirtilmelidir.

Yazarlar, makalelerini çift kör hakem değerlendirme ilkesine tam uyum içinde hazırlamalıdır. Bu bağlamda, kapak sayfası, yazar bilgileri, teşekkürler, fon desteği beyanları ve etik kurul onayı gibi giriş unsurları ayrı bir dosya olarak yüklenmelidir. Özellikle, yazarın kendi çalışmasına atıfta bulunurken, kimliği ortaya koyan ifadelerden kaçınılmalı ve referanslar üçüncü şahıs ağzından yazılmalıdır. Ayrıca, kişisel ödüller, saha çalışması izinleri ve kurum adları gibi doğrudan tanımlayıcı içerikler metinden çıkarılmalıdır.

Yazarlar, hakem görüşlerinin editörler için değerli bir rehber olduğunu, ancak nihai kararın editörlük sorumluluğu çerçevesinde verildiğini bilmelidir. Bu nedenle, değerlendirme süreci boyunca tüm yazışmalar ve süreç talepleri yalnızca editörler aracılığıyla yapılmalıdır.

Editör, derginin bilimsel ve etik standartlara uygunluğunu, yayınlanan içeriğin bütünlüğünü ve gerektiğinde düzeltmeleri, geri çekmeleri veya açıklamaları yayınlamayı sağlamaktan sorumludur. Editör, hakemlerin atanması konusunda tam yetkiye sahiptir ve gönderilen makalelerin kabul edilip edilmeyeceğine ilişkin kararlardan nihai olarak sorumludur. Ayrıca, editörler yazarlar, hakemler ve diğer editörler arasında ortaya çıkabilecek çıkar çatışmalarını önlemeye özen gösterirler.

Hakemler, değerlendirme süreci boyunca çalışmanın içeriği hakkında objektif, bilimsel ve tarafsız geri bildirim sağlamaktan sorumludur. Değerlendirme sırasında herhangi bir çıkar çatışması tespit ederlerse, derhal editöre bildirmelidirler. Hakemler, yazarların çalışmalarını gizli bilgi olarak ele almalı, bu içeriği üçüncü taraflarla paylaşmaktan kaçınmalı ve yalnızca editoryal amaçlarla kullanmalıdırlar.

Konu alanında yeterince yetkin olmadığını düşünen veya belirtilen süre içinde değerlendirme yapamayacak olan hakemler, sürece katılamayacaklarını editöre zamanında bildirmelidir. Editör, hakemlere sunulan makalelerin yazarların fikri mülkiyeti olduğunu ve değerlendirme sürecinin gizli bir iletişim olduğunu açıkça bildirir. Gerekli durumlarda, hakemler arasında bilimsel görüş alışverişini kolaylaştırmak amacıyla, editörün onayıyla bir hakemin değerlendirmesi diğer hakemlerle paylaşılabilir. Ancak, hakemlerin kimliklerinin gizliliği her koşulda korunmalıdır.

İntihal

Uluslararası Kültür Çalışmaları Dergisi'ne gönderilen tüm makaleler, ön değerlendirme aşamasında iThenticate ve/veya Turnitin gibi uluslararası kabul görmüş intihal tespit yazılımları kullanılarak benzerlik açısından incelenir. Bu süreçte intihal veya öz intihal tespit edilirse, yazar(lar) bilgilendirilir ve gerekli açıklamaları yapmaları istenir.

Editörler, gerekirse intihal kontrollerini yalnızca ilk gönderim aşamasında değil, hakem değerlendirme sürecinde veya kabul sonrası üretim aşamalarında da tekrarlama yetkisine sahiptir. Bu, yayın sürecinin her aşamasında bilimsel bütünlüğü sağlamak için uygulanmaktadır.

Makalelerdeki benzerlik oranı, çalışmanın türüne ve içeriğine bağlı olarak değişebilir, ancak genel kural olarak %15 ila %20'nin altında olması beklenir. Bu sınırların üzerinde benzerlik oranına sahip metinler ciddi açıklamalar gerektirebilir ve gerektiğinde değerlendirme dışı bırakılabilir. Yüksek benzerlik oranları, yalnızca ön inceleme aşamasında değil, makale yayınlanmak üzere kabul edildikten sonra da reddedilme gerekçesi oluşturabilir.

Yazarların, bilimsel etik gereği, sundukları çalışmaların özgünlüğünü sağlamaları ve intihalden kaçınmaları gerekmektedir. Dergimiz, yayın politikasına uygun olarak, akademik dürüstlüğü zedeleyen her türlü davranışa karşı sıfır tolerans politikası uygulamaktadır.

UKAD Yapay Zeka Politikası

UKAD olarak yapay zekâ teknolojilerinin gelişimlerini takip etmekte ve güncel kullanım koşulları çerçevesinde düzenlemektedir. Dergimizin bu
konudaki politikası güncel gelişmeler doğrultusunda yenilenecektir. Editörler, hakemler ve yazarların üretken yapay zekâ
ve yapay zekâ destekli teknoloji kullanımları editörler, hakemler ve yazarlar için aşağıdaki gibi farklılaşmaktadır. 

Editörler: Makalenin bölümlerini veya tamamını yapay zeka aracına yüklememelidir. Makale düzenlemeleri ve dil kullanımı için yapay zeka kanalları kullanılmamalıdır. Yalnızca benzerlik oranlarını taramak için iThenticate ve Turnitin gibi programlardan yararlanılmaktadır. 

Hakemler: Makalenin bölümlerini veya tamamını hakemlik değerlendirmesi ve dil kontrolü için yapay zeka aracına yüklememelidir. Herhangi bir değerlendirme aşamasında üretken yapay zekâ modellerinin hakemlik süreçlerindeki kullanımlarından doğabilecek yasal ve etik sorumluluk hakemlere aittir.

Yazarlar: Yazarlar makale yazım sürecinde, metin yazımında üretken yapay zekâ ve yapay zekâ destekli teknolojiler kullanmamalıdır. Yapay zekâ ve yapay zekâ destekli teknolojileri sadece eserin dilini düzeltmek için kullanabilirler. Bu uygulamaların çıktıları ve içeriğinden yasal ve etik olarak yazarlar sorumludur. Yapay zeka teknolojileri ile ortak yazar olarak yazılmamalı, atıfta bulunulmamalıdır. Anket, görüşme gibi tekniklerin yanı sıra görüntü, şekil, grafik, sanat eseri üretimi gibi durumlarda yapay zeka teknolojileri aracılığıyla uygulanmamalıdır. Üretken yapay zekânın çalışmanın bir parçası olarak kullanıldığı zorunlu haller, etik kurul raporunda mutlaka belirtilmelidir. Üretken yapay zekânın kullanıldığı tüm içerikler yazar tarafından gözden geçirilmeli, hatalar kontrol edilmeli, din, dil ırk vb. konularda ayrımcılık yapılmadığından, intihal kapsamında olmadığından ve uygun şekilde atıf verildiğinden emin olunmalıdır. Bu içeriklerin yasal ve etik açıdan tüm sorumluluğu yazara/yazarlara aittir.