UZBEKİSTAN'S INTANGİBLE CULTURAL HERİTAGE: THE KHOREZM LAZGİ DANCE
THE KHOREZM LAZGİ DANCE
Keywords:
Lazgi, Khorezm Lazgi, Uzbek folk dance, cultural heritage, natinal identityAbstract
Bu makale, Özbekistan'ın köklü kültürel miras unsurlarından biri olan ve UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’nde yer alan Harezm Lazgi Dansının tarihsel, felsefi ve kültürel boyutlarını ele almaktadır. Kökleri Avesta’ya uzanan ve “ruhun ve aşkın dansı” olarak da bilinen Lazgi Dansı; Özbek halkının tarihsel dönüşümünü, ulusal birliğini ve kültürel sürekliliğini; sanatsal bir dille ifade eden canlı bir semboldür. Makalede Lazgi Dansının eğitim ve manevi bir güç olarak sosyal yaşamdaki dayanışmayı güçlendirme ve evrensel değerleri aktarmadaki rolü üzerinde durulmuştur. Ayrıca Lazgi Dansının performans özellikleri, türlerini ve uluslararası tanınırlığını ele alınarak dansın kültürel kimliğin korunmasındaki rolüne dikkat çekilmektedir.
References
Abdiramanov, N. (2024). Xorazm va qoraqalpoq raqs maktablarining etnografik xususiyatlari, Xorazm “Lazgi” Raqsi: Madaniy Diplomatiyani Rivojlantirishning Ilmiy – Nazariy, Maʼnaviy - Maʼrifiy Tamoyillari Konferansiy, Toshkent, s.228-234.
Abdullaeva, H. (2018). Лазги Афсонаси https://www.youtube.com/watch?v=9fHvoTZrNWg (Erişim: 15.10.2025)
Ahmetbeyoğlu, A. (2002). Gold in Turks Throughout History. Istanbul: Istanbul Gold Exchange.Ankara university.
Akkuş, Ç. (2020). Türk Dünyası Öğrencilerinin Unesco Somut Olmayan Kültür Mirası Değerlerine İlişkin Bilgi ve Deneyim Düzeylerinin Karşılaştırılması. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 10(2), s.608-624.
Arıoğlu, İ. E. ve Atasoy, Ö. A. (2015). Somut Olmayan Kültürel Miras Kapsamında Geleneksel El Sanatları ve Kültür ve Turizm Bakanlığı. Journal of Turkish Studies, 10(16), 109-126
Arslan, N. (2025). Özbekistan’ın Mimaride Kültür Hafızaları “Çini Sanatı”. ERKİN (Ondokuz Mayıs Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Uluslararası Sanat ve Tasarım Araştırmaları Dergisi), 3(1), s.111-127.
Çam, E. (2023). Özbekistan Harezm Bölgesi Ritüellerinin Kadın. İcracıları: Halfeler. Ege Ünivesitesi Sosyal Bilimler Enst. Doktora Tezi. İzmir.
Dilnoza A. (2024) “Clown Lazgi” dance: mythological-aesthetic Interpretation. Xorazm “Lazgi” Raqsi: Madaniy Diplomatiyani Rivojlantirishning Ilmiy – Nazariy, Maʼnaviy - Maʼrifiy Tamoyillari Konferansiyo, Toshkent, s. 249-255.
Djumabaeva, M. (2024). The Legend Of Lazgı And Its Hıstory. Modern Science and Research, 3(11), s.175-177.
Dönmez, C. ve Yeşilbursa, C. C. (2014). Kültürel Miras Eğitiminin Öğrencilerin Somut Kültürel Mirasa Yönelik Tutumlarına Etkisi. İlköğretim Online, 13 (2), s.425-442.
ElDeib, M.A.M. (2025), The Concept And Values Inherent In Lazgi Dance And Some Folk Dances In Other Countries, Xorazm “Lazgi” Raqsi: Madaniy Diplomatiyani Rivojlantirishning Ilmiy – Nazariy, Maʼnaviy - Maʼrifiy Tamoyillari Konferansiyo, Toshkent, s.90-93.
Esen, A. (2012). Dans Eğitiminin Eklem Pozisyonu Algılama Düzeylerine Etkisi. Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İzmir.
Hamraeva, H. (2023). Lazgi The Dance of Love and Soul. Egypt. Arabic Thinking Publishing House.
Hamroeva H. (2020) “Surnai Lazgi”: History And Description.
https://ich.unesco.org/en/RL/khorazm-dance-lazgi-01364 (Erişim: 07.09.2025)
https://ich.unesco.org/en/RL/khorazm-dance-lazgi-01364 (Görsel_8) (Erişim: 07.09.2025)
https://kureansiklopedi.com/tr/detay/harezm-lezgisi-73ade (Erişim: 20.10.2025)
https://people-travels.com/sights/intangible-heritage-of-bukhara (Erişim 17.10.2025)
https://uzbekistan.travel/tr/o/lazgi-dansi-harezm-folklorunun-ruhudur/ (Görsel_5-7) (Erişim: 20.10.2025)
https://uzdxa.uz/16914/ (Görsel_2) (Erişim: 12.10.2025)
https://www.aa.com.tr/tr/dunya/suudi-arabistanda-duzenlenen-festivalde-ozbekistanin-lazgi-performansi-ilgi-gordu/3120831 (Görsel_3-4) (Erişim: 20.10.2025)
https://www.etsy.com/listing/1017212972/khorezm-lazgi-uzbek-dance-costume (Görsel_10,11,12) (Erişim: 17.10.2025)
https://www.trtavaz.com.tr/haber/tur/turkistandan/dunyaca-bilinen-ozbek-dansi-lazgi/60d192f501a30a24245f5088 (Görsel_6) (Erişim: 17.10.2025)
https://yuz.uz/ru/news/tanets-dlinoyu-v-sotni-let (Görsel_1) (Erişim: 17.10.2025)
Ismatova, S. ve Ubaaydullaeva D. (2024), “Qayroq Lazgisi” raqsi: badiiy – estetik tarbiya vositasi sifatida. Xorazm “Lazgi” Raqsi: Madaniy Diplomatiyani Rivojlantirishning Ilmiy – Nazariy, Maʼnaviy - Maʼrifiy Tamoyillari Konferansiyo, Toshkent, s. 266-271
Kholmominov, K.H.M.Z. (2024). Horazm "Lazgı" Dance: Its Emergence Date, Formation Period and Development Stages. Oriental Art and Culture. Vol. No. 5 2.,p:88. https://oac.dsmi-qf.uz/index.php/oac
Kültür ve Turizm Bakanlığı. (2009). Kültürel Miras ve Müzecilik. s. 1-22. http://teftis. kulturturizm.gov.tr/Eklenti/1279, muserrefcanpdf.pdf?0. (Erişim: 15.10.2025)
Mamat, G . (2020). Uzbek Dance-Lazgi.https://www.youtube.com/watch?v=42fzf3MTWEQ (Erişim: 07.09.2025)
Nuriddinova, G., ve Ardıç Yetiş, Ş. (2024). Özbekistan Somut Olmayan Kültürel Miras Unsurlarının Turistik Ürün Olarak Geliştirilmesinde Alternatif Öneriler. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 7(3), s. 448-468.
Saitova, E. (2024). “Surnay lazgisi” raqsiga ayrim chizgilar. “Xorazm “Lazgi” Raqsi: Madaniy Diplomatiyani Rivojlantirishning Ilmiy – Nazariy, Maʼnaviy - Maʼrifiy Tamoyillari Konferansiyo” Toshkent, s. 187-192
Şekerci, H. (2024). Within the Scope of Uzbekistan Kharzem Lazgi Dance FestivalReview of Used Uzbek Jewelry, Xorazm “Lazgi” Raqsi: Madaniy Diplomatiyani Rivojlantirishning Ilmiy – Nazariy, Maʼnaviy - Maʼrifiy Tamoyillari Konferansiyo, Toshkent. s.45-58
Shamenaz B. (2024). The cultural relevance of lazgi and the contribution of artists and scholars in its global popularity, “Xorazm “Lazgi” Raqsi: Madaniy Diplomatiyani Rivojlantirishning Ilmiy – Nazariy, Maʼnaviy - Maʼrifiy Tamoyillari Konferansiyo” Toshkent, s.82-89
Skublewska-Paszkowska, M., Powroznik, P., Smolka, J., Milosz, M., Lukasik, E., Mukhamedova, D., & Milosz, E. (2021). Methodology of 3D scanning of intangible cultural heritage—The example of Lazgi dance. Applied Sciences, 11(23), 11568. s. 1-17.
Şuhrat T. (2024) “Khorezm lazgi dance”: as an important factorof the new Uzbekistan cultural diplomacy. Xorazm “Lazgi” Raqsi: Madaniy Diplomatiyani Rivojlantirishning Ilmiy – Nazariy, Maʼnaviy - Maʼrifiy Tamoyillari Konferansiyo. Toshkent, s.15-21.
Trtavaz, (2021.06). Dünyaca bilinen Özbek dansı: Lazgı. https://www.trtavaz.com.tr /haber/tur/avrasyadan/dunyaca-bilinen-ozbek-dansi-lazgi/60d192f501a30a24245f5088.22 Haziran 2021 (Erişim: 21.10.2025).
Turaeva, R. (2008). The Cultural Baggage of Khorezmian İdentity: Traditional Forms of Singing and Dancing in Khorezm and in Tashkent. Central Asian Survey, 27(2), 143-153.
Turan, Z., & Çamlıyer, H. (2016). Dans Eğitiminde Temel Hareket Becerilerinin Sınıflandırılması. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 9(17), s.9-28.
Türk Dil Kurumu Sözlüğü. (2025). https://sozluk.gov.tr/ (Erişim: 10.10.2025)
Utepbergenov, M.A. (2023). Historical and Theoretical Evolution of Family Phenomenon Concepts from the Point of View of Easternal Thinkers, International Journal of Social Science Research and Review, Volume 6, Issue 5, s. 321-330.
Антропова А. И. (2024) «Лазги» в репертуаре московской государственной академии хореографии. Xorazm “Lazgi” Raqsi: Madaniy Diplomatiyani Rivojlantirishning Ilmiy – Nazariy, Maʼnaviy - Maʼrifiy Tamoyillari Konferansiyo, Toshkent s. 94-98.
Бабажанова Д. , Балтабаева М. (2024), Хоразм “Лазги” рақси: миллий ва умумбашарий қадриятлар уйғунлиги. Xorazm “Lazgi” Raqsi: Madaniy Diplomatiyani Rivojlantirishning Ilmiy – Nazariy, Maʼnaviy - Maʼrifiy Tamoyillari Konferansiyo, Toshkent, s. 128-134
Левицкая М. А (2024). Уникальный балетный спектакль «Лазги – танец души и любви», Xorazm “Lazgi” Raqsi: Madaniy Diplomatiyani Rivojlantirishning Ilmiy – Nazariy, Maʼnaviy - Maʼrifiy Tamoyillari Konferansiyo, Toshkent, s. 213-217.
Муҳаммаджонов А. (2015). Тарих фалсафаси - маънавият кўзгуси. Т.: «Ўзбекистон», Б.-141.
Раев, C. (2024). Хоразм – дўстона мулоқот майдони. “xorazm “lazgi” raqsi: madaniy diplomatiyani rivojlantirishning ilmiy – nazariy, maʼnaviy - maʼrifiy tamoyillari”, s.5-9.
Тўйчиева, C. (2024) “Хоразм Лазги рақси” туркумининг ривожланиш тенденцияси, Xorazm “Lazgi” Raqsi: Madaniy Diplomatiyani Rivojlantirishning Ilmiy – Nazariy, Maʼnaviy - Maʼrifiy Tamoyillari Konferansiyo, Toshkent, s.169-175.
ЎзА, (2020).Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Лазги” халқаро рақс фестивалини ташкил этиш ва ўтказиш тўғрисида”ги Қарори. 2020 йил 28 сентябрь.
Файзулла, Э. (2024). Национальные танцы – гордость народа. Xorazm “Lazgi” Raqsi: Madaniy Diplomatiyani Rivojlantirishning Ilmiy – Nazariy, Maʼnaviy - Maʼrifiy Tamoyillari Konferansiyo,Toshkent, s.59-66.
Элдор, Ш. (2024). янги ўзбекистон ёшларини ватанпарварлик руҳида тарбиялашда маданий мероснинг ўрни ва аҳамияти, Xorazm “Lazgi” Raqsi: Madaniy Diplomatiyani Rivojlantirishning Ilmiy – Nazariy, Maʼnaviy - Maʼrifiy Tamoyillari Konferansiyo, Toshkent, s. 36-44
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 mustafa korkmaz
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
